KOER
KOER is een opvallende verschijning tussen de vele bouwblokken aan de Laan op Zuid in Rotterdam. Een duurzaam bouwblok met een sterke, eigen identiteit: een balans tussen een fijngevoelige aansluiting op de verschillende zijden met een eigen karakter en een overkoepelende beeldtaal die het gebouw bindt. Hiermee bouwt KOER voort op de Rotterdamse traditie van grote bouwblokken.
De vooruitstrevende bouwtechniek met circulaire bouwwijzen en hoge energie-efficiëntie staan centraal en zijn medebepalend voor de esthetiek van het plan, zonder voorbij te gaan aan het uiteindelijke hoofddoel: de woonkwaliteit voor haar bewoners. In die beleving komen alle ambities samen: natuurinclusief, circulair, klimaatadaptief en sociale duurzaamheid zijn integraal mee ontworpen, maar uiteindelijk woon je vooral samen heel fijn rondom de binnentuin.
"Aspecten met betrekking tot natuur, water, energie, circulariteit en sociale duurzaamheid komen allemaal aanbod in dit project dat blaakt van het vakmanschap, doorzettingsvermogen en vooral ontwerpplezier." — Jury Rotterdam Architectuurprijs 2025
Samen Wonen in KOER, Collectief & Community
"Een monumentale entree aan de Laan op Zuid biedt zicht op de groene binnentuin die KOER, samen met Villa Residu en de brede galerijen met hang- en zitplekken, tot een sociaal en optimistisch stukje stad maken.” — Publieksstem, Rotterdam Architectuurprijs 2025
Startpunt voor het ontwerp was onze voorstelling voor wie we dit project ontwerpen en bouwen. De grootte van het bouwblok vraagt om bewuste houding ten opzichte van de verschillende doelgroepen per bouwdeel of straat. Aan de Laan op Zuid wonen andere mensen dan aan de Hilledijk. Daarbij is de groep bewoners van KOER zo groot dat je niet iedereen meer kan kennen. Door dit te omarmen en te onderzoeken hebben we telkens specifieke kwaliteiten toegevoegd aan elk bouwdeel passend bij de doelgroep. Je woont en deelt met deze groep gemeenschappelijke ruimten die passen bij de behoeften van de groep. Elke groep kreeg een eigen naam om dit nog beeldender vast te houden in het ontwerpproces. Het resultaat hiervan is bijvoorbeeld de brede woonstraat voor de bovenwoningen aan het pocketpark of de stadse lobby aan de Laan op Zuid.
Voordelen Wonen in een Collectief
Naast deze specifieke kwaliteiten per bouwdeel delen alle bewoners de gemeenschappelijke binnentuin, een royale entree met faciliteiten aan de Laan op Zuid en een collectieve klusplek (de Ajetoo). In gesprek met de bewoners merken we dat deze strategie ook zo uitpakt, ze kennen de directe buren goed en verenigen zich rondom het onderhoud aan de gemeenschappelijke binnentuin.
Circulair Bouwen, Losmaakbare Gevel
"KOER is een project dat zich voegt in zijn context maar tegelijk ook een nieuwe context creëert.” — Jury Rotterdam Architectuurprijs 2025
Waar de welstandsparagraaf duidelijk was: Baksteen is de norm, hebben we de traditionele invulling hiervan willen oprekken door een demontabel dunner alternatief voor te stellen met eigentijdse expressie. De dunne keramieke elementen bevatten zes keer minder klei dan hun traditionele equivalent. Dit vermindert de ecologische voetafdruk en hergebruik is door demontage mogelijk. Met diepteverschillen in het materiaal, sculpturale bouwmassa en integratie van nestkasten wordt aangetoond dat circulair materiaalgebruik functioneel en esthetisch vooruitstrevend kan zijn.
"KOER is een veelvuldig bouwblok dat wordt bewoond door uiteenlopende groepen bewoners, waaronder energiekelingen en vogelliefhebbers.” — Harm Tilman, in zijn blog
Circulaire Villa Residu
Villa Residu biedt een tastbaar voorbeeld van hoe circulair ontwerpen en bouwen kunnen worden toegepast in de woningbouw. Deze twee-onder-een-kapwoning in Rotterdam is van ontwerp tot oplevering gerealiseerd volgens circulaire principes, waarbij zorgvuldig geselecteerde gerecyclede en hergebruikte materialen zijn toegepast. Dit project laat zien dat duurzaamheid geen compromis betekent, maar juist een verrijking is van stedelijk wonen.
Een MPG-analyse (MilieuPrestatie Gebouwen) toont aan dat Villa Residu 56% beter scoort (0,34) dan de wettelijke norm (0,8), waarmee het project ruimschoots binnen de huidige duurzaamheidskaders valt. Door de circulaire aanpak is de woning bovendien Paris Proof (volgens de norm van Dutch Green Building Council), wat betekent dat het toekomstbestendig is met het oog op de klimaatdoelstellingen.
Het grootste deel van de bouwmassa bestaat uit gerecyclede of hergebruikte materialen; alleen de fundering is op traditionele wijze uitgevoerd. Dankzij een innovatieve coating op de gevelmaterialen heeft de villa een hoogwaardige uitstraling zonder concessies te doen aan circulariteit.
Klaar voor het klimaat
"KOER is voor mij het voorbeeld voor hoe nieuwbouw hoort te zijn: veel verschillende woningtypen, verrassend en fraai uiterlijk, hergebruik van materialen, gezamenlijke binnentuin en natuurinclusief.” — Publieksstem Rotterdam Architectuurprijs 2025
Om een antwoord te geven op het veranderende klimaat vraagt het grote bouwblok wat KOER is, om grote natuurlijke ingrepen. Dit begint bij het maken van zoveel mogelijk volle grond door de parkeergarage zo compact mogelijk te houden. De volle grond die hierdoor ontstaat biedt ruimte voor grote bomen en natuurlijke infiltratie van regenwater in de wadi. Ook alle bebouwde oppervlaktes, zoals het dak van de garage en de andere daken benutten we voor groen.
Daarbij bouwen we voort op de aanwezige biotopen van deze plek. Ook letterlijk door de grond die hier al was op het dak te leggen. Deze blijkt zo rijk aan zaden en voedingsstoffen dat voor oplevering de planten al ver boven de dakrand uitstaken. Het gehele systeem van groene daken en tuinen zorgt voor buffering en een vertraagde afvoer van regenwater wat bijdraagt aan het voorkomen van droogte en hittestress.
De tuinen zijn in hoge mate beleefbaar voor de bewoners en hiervoor wordt gemeenschappelijk zorg gedragen. Ze bieden ook ruimte voor vele andere bewoners van KOER. Vleermuizen, mezen, mussen en gierzwaluwen hebben eigen verblijven gekregen in de gevels. Met speciaal ontworpen nestkasten is de gevel verrijkt met gevelbanden. De in totaal 335 geintegreerde nestvoorzieningen dragen bij aan de biodiversiteit in de stad.
| Oplevering | 2025 |
| Fotograaf | Loes van Duijvendijk, Ossip van Duivenbode, Studio Architectuur MAKEN, Frank Hanswijk |