Lourdesplein

Het woongebouw staat op het kruispunt van ‘De Groene Loper’ en het bestaande buurtwinkelcentrum. De Laan wordt ermee aangekondigd. Tegenover de monumentale mergelkerk (arch. F. Peutz 1936).

Een woongebouw staat niet op zichzelf maar maakt altijd deel uit van een grotere stedenbouwkundige constellatie. Daarom even een schets van het grotere geheel. Met het integraal plan ‘De Groene Loper’ werd Consortium Avenue_2 na een tender in 2009, geselecteerd voor de uitvoering van het tunnelproject en de bovengrondse ontwikkeling met 1800 woningen. De Groene loper, een vierdubbele Lindenlaan, maakt zich los van het traject tussen de monden van de dubbellaagse tunnel en loopt verder door in de Landgoederenzone buiten de stad, die tot dan toe enkel fragmentarisch en niet in verband waargenomen kon worden. Integrale planvorming betekent dat de ondertunneling en het helen van de stad met de bovengrondse bebouwing als één geheel wordt opgepakt. Eén plan voor stad en snelweg. De Laan verbindt de door de snelweg gescheiden wijken opnieuw. Het trekt nieuwe bouw- en renovatie ontwikkelingen in de naastliggende buurten aan. Niet alleen ruimtelijk maar ook sociaal ontstaan verbindingen. De infrastructuur lag er al voordat de bebouwing kwam en wordt van meet af aan intensief gebruikt.

Terugkomend op ons kopgebouw is het uiteraard maar één van de vele bouwstenen die gezamenlijk moeten bijdragen aan het tot stand komen van een stuk stad. De ruimte tussen het woongebouw en de kerk, met de bestaande bomen, is nu een plek geworden en trekt het buurtwinkelcentrum bij het grotere geheel van Loper en stad. Hard nodig voor het voortbestaan. De woningtypologie is daarop afgestemd door naast appartementen en studio’s, grondgebonden woningen erin op te nemen, met mogelijkheden tot werken aan huis. Enkel op de hoek van de Loper komt een winkel of kantoorruimte. Samen met de kerk, de voormalige ‘Openluchtschool’ die weer opnieuw school wordt, het gerestaureerde Rijksmonument ‘Gemeenteflat’ en de komende ontwikkelingen op het nog braakliggende terrein aan de overzijde vormen de beide gebouwen op de kop van de Loper een nieuwe stedelijke collage, waar dat wat we kennen en de nieuwkomers deel van uitmaken. Vandaar dat de ‘couleur locale’ in de workshops tussen de collega-architecten die in dit plangebied werkzaam waren, een gespreksthema was.

Het woongebouw bestaat uit 17 appartementen GBO 77,5m2, 6 studio’s GBO van 57m2, 6 grondgebonden woningen GBO van 117m2 en 180m2 commerciële ruimte. In de uitvraag was een wens opgenomen om een bouwmethodiek te volgen met beukmaten van 6m resp. 7,5m en een dieptemaat met een veelvoud van vloerplaten van 2,4m. We ontwikkelden een maatregiem met een veelvoud van 1,5m. De bouwmethode leverde een strak proportiesysteem op. Ironisch genoeg was de aannemer de eerste die koos voor een ander vloersysteem. De maatvoering bleef en diende inmiddels een hoger doel.

In de tenderfase onderzochten we reeds de architectonische kenmerken en een woningtypologie die geschikt zouden zijn voor de invulling van de bouwkavels langs de Laan. Geïnspireerd op het wonen aan de Singels uit de late 19e eeuw, in Maastricht, Aken, Luik en Antwerpen en elders. De woonvorm, de architectonische elementen en het formeren van verschillende programma’s tot een stedelijke straatwand werden onder de loep genomen. Tijd en toeval werden een factor in de planning. De ensembles worden aaneengeregen tot een gevarieerde straatwand. De appartementengebouwen drukken niet het gebruikelijke rijgen en stapelen van plattegronden uit, maar zoeken eveneens naar een eigen ‘ritme’ voor het totale blok. We leerden dat van de Maastrichtse architect Alphonse Boosten (1893-1951), wiens gevels we al eerder als referentiebeelden opgevoerd hadden. Dat de plasticiteit in de gevel, waar de erker het contact met de straat maakt, in de laatste meter tot stand komt. Met deze principes probeerden we in dit project een eigen plastische gevelopbouw te maken, die niet direct de achterliggende functie van woonkamer en balkon uitdrukt. En natuurlijk het moeilijkste van deze opgave: Een passende toon te vinden ten opzichte van de prachtige kerk uit Kunrader- en Sibbermergel aan de overkant in schaal en in kleur.

Martens Willems & Humblé architecten

Martens Willems & Humblé werken door het hele land aan opgaven in de woningbouw, zorg-gebouwen, de herbestemming van bestaande gebouwen en de restauratie van jonge monumenten. Doorgaans vinden onze opdrachten plaats in complexe stedelijke situaties. Architectuur is dan ook altijd gekoppeld aan het stedelijk ontwerp. En vaker moet het ontwerp een langdurige realisatie doorstaan. De ontwerpprincipes moeten dan ook lang mee kunnen gaan. De uiterlijke verschijningsvorm ligt voor ons niet bij voorbaat vast maar wordt ontwikkeld vanuit de sociale en fysieke context; de typologie van de architectuur; het logische detail en het materiaal. De architectonische meerwaarde wordt benaderd vanuit een in de alledaagse bouwpraktijk en regelgeving gefundeerd perspectief. Energie efficiëntie, duurzaamheid en technische engineering zijn geïntegreerde onderdelen in het ontwerp. Aan een beeldende communicatie met de stakeholders gedurende dit proces besteden we veel aandacht.