Palazzo
Met Palazzo voltooit Benthem Crouwel Architects het Paleiskwartier in ’s- Hertogenbosch: een robuust, warm en open woongebouw dat de stad letterlijk omarmt. In opdracht van BV Ontwikkelingsmaatschappij Paleiskwartier vormt Palazzo de afronding van ruim dertig jaar stedelijke ontwikkeling rond het Centraal Station – een gebied waar wonen, werken en ontmoeten samenkomen. Palazzo brengt het geheel samen en geeft nieuw leven aan de wijk. Het gebouw richt zich bewust naar de stad, maakt ruimte voor het plein en nodigt uit tot ontmoeting.
Ruimte geven aan de stad
“Het Residentieplein is een levendige plek waar evenementen plaatsvinden en waar bewoners elkaar ontmoeten,” vertelt Saartje van der Made, architect-partner bij Benthem Crouwel Architects. “Onze ambitie was dat Palazzo die openheid zou versterken. Het gebouw is daarom niet als barrière ontworpen, maar juist als een uitnodiging aan de stad.”
Aan de zuidzijde ligt de gevel iets terug ten opzichte van de toren, waardoor het plein lucht en ruimte krijgt. In het hart van deze gevel is een grote opening gemaakt: de Paleispoort, die de binnentuin met het plein verbindt. Een brede trap voert van het plein omhoog en kan dienstdoen als tribune tijdens evenementen of als terras voor de naastgelegen horeca. De trap is voor iedereen toegankelijk en maakt het gebouw letterlijk onderdeel van de publieke ruimte.
Een tuin als transparant bos
In het hart van het stadsblok ligt een groene binnentuin, ontworpen als een transparant bos: een lichte, open plek met echte bomen en weelderig groen, waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Door het noordblok los te trekken van het carré is de tuin groter en lichter geworden. Vanuit drie zijden stroomt daglicht naar binnen.
De tuin is geen kijktuin, maar een volwaardige buitenruimte voor iedereen – een plek om te verblijven, te wandelen of even tot rust te komen. Het groen klimt via geïntegreerde plantenbakken en getrapte terrassen omhoog tot de bovenste verdiepingen, waardoor een driedimensionaal landschap ontstaat dat binnen en buiten visueel met elkaar verbindt.
Een democratisch woongebouw
Palazzo omvat 233 huur- en koopwoningen met een grote variatie aan typen – van compacte studio’s van 30 m² tot royale lofts.
“Het uitgangspunt was een democratisch woongebouw,” aldus Van der Made. “Eén geheel waarin alle bewoners, ongeacht de grootte of prijsklasse van hun woning, dezelfde kwaliteit van licht, uitzicht en verblijf ervaren.”
Het bijzondere metselverband met uitstekende koppen geeft de gevel een expressieve diepte, als een paleismuur die in het zonlicht tot leven komt. Dit reliëf contrasteert met de strakke raamlijsten en de verspringende ramen en balkons, waardoor elke woning een eigen identiteit krijgt binnen het geheel.
Een gebouw dat past en opvalt
Met zijn drie gevelkleuren – rood, oranje en zachtroze – en de afwisseling tussen robuust metselwerk en verfijnde keramiek, sluit Palazzo aan bij de architectonische familie van het Paleiskwartier, maar heeft tegelijk een eigen karakter.
Op plekken waar het gebouw de stad ‘aanraakt’ – zoals bij de Paleispoort en de noordelijke plint – is gekozen voor keramische bekleding. De tegels met subtiele golving geven het oppervlak een zachte huid, alsof een gordijn over de gevel hangt. Zo krijgt de noordzijde, normaal gesproken een stille achterkant, een uitgesproken voorzijde.
Het slotstuk van het paleiskwartier
Palazzo markeert de voltooiing van een stadsdeel dat symbool staat voor verbinding, transformatie en stedelijke kwaliteit.
“Binnen de heldere kaders van de supervisor hebben we gezocht naar vrijheid en expressie,” zegt Van der Made. “Het resultaat is een gebouw dat het ensemble respecteert, maar ook iets eigens toevoegt – een krachtig, gelaagd blok dat de stad afrondt én vooruitduwt.”
| Oplevering | 2025 |
| Projectteam | Saartje van der Made |
| Opdrachtgever | B.V. Ontwikkelingsmaatschappij Paleiskwartier, een onderneming van Gemeente ’s- Hertogenbosch, NIBC Bank N.V. en VolkerWessels |
| Constructeur | Raadgevend ingenieursbureau van Nunen |
| Adviseur installaties | Endotec |
| Bouwkunding aannemer | Van de Ven Bouw & Ontwikkeling |
| Fotograaf | Jannes Linders |
| Adviseur bouwfysica | Peutz |