Tripolis Park
MVRDV transformeerde Tripolis in opdracht van Flow Development. Bij de respectvolle facelift van dit late ontwerp van Aldo van Eyck zijn zoveel mogelijk originele elementen intact gebleven en teruggebracht. De renovatie ging gepaard met een groots gebaar: het park werd verrijkt met een 45 meter hoge landscraper die aan de rand van de kavel is geplaatst, als geluidsscherm pal tegen de A10. De nieuwbouw is ondanks zijn afmeting lichtvoetig en laag in energieverbruik. Het beschermt het monument, het park en het naastgelegen Burgerweeshuis tegen lawaai en fijnstof van de snelweg. Monument en nieuwbouw reageren op elkaar met een tussenruimte als resultaat. Hierbij lopen erfgoed en het nieuwe gebouw in elkaar over, terwijl er tegelijk afstand wordt geschapen tussen oud en nieuw. Tripolis Park laat zien hoe een verouderd kantorencomplex op duurzame wijze kan worden getransformeerd en met nieuwe elementen weer aantrekkelijk gemaakt.
Het door Aldo van Eyck onworpen Tripolis bestaat uit drie gebouwen ter grootte van 11.000 m2, 8.000 m2 en 6.000 m2. Dit late werk van Van Eyck staat bekend om zijn met hout beklede gevels en de gekleurde kozijnen: rood en oranje aan de binnenzijde, blauw en groen voor aan de buitenkant, geel en paars voor de overgangen. De ontstaansgeschiedenis van Tripolis is onlosmakelijk verbonden met het eveneens door Van Eyck ontworpen Burgerweeshuis: toen in 1986 sloop dreigde voor het Burgerweeshuis om plaats te maken voor kantoren, werd er succesvol actiegevoerd voor het behoud van dit hoogtepunt van het structuralisme. Het land ernaast werd door de gemeente Amsterdam beschikbaar gesteld voor 25.000 m2 aan kantoren, op voorwaarde dat Aldo en Hannie van Eyck zelf deze nieuwe ontwikkeling én de restauratie zouden ontwerpen. Zo ontstond begin jaren negentig Tripolis, als symbolische beschermer van het Burgerweeshuis.
MVRDV zet deze beschermende beweging voort met een transformatie die snijdt aan twee kanten. Aan de ene kant is het originele Tripolis, dat jarenlang leegstond, op essentiële punten aangepast om het geschikt te maken voor de huidige tijd waarbij kantoren vooral ontmoetingsplekken zijn en thuiswerken wordt gecombineerd met werken op kantoor. Aan de andere kant is er ruimte en een behoorlijk aantal vierkante meters gecreerd door middel van nieuwbouw.
Bij de renovatie is nauw samengewerkt met de erven van Van Eyck. De originele schetsen en plattegronden voor Tripolis vormden het uitgangspunt, wat tot tal van verbeteringen leidde met behoud van originele details. Zo bleven het centrale trappenhuis en de natuurstenen vloeren behouden, evenals het kleurschema van de kozijnen, zij het in een vernieuwde configuratie. De gevels zijn nu volledig bekleed met hout, in tegenstelling tot de goedkopere combinatie van hout en graniet die in de jaren '90 vereist werd tijdens de bouw van Tripolis. De kantoorruimtes zijn ontdaan van hun vele scheidingswanden, toiletblokken en liften zodat het gebouw minder 'verkamerd' aanvoelt. De renovatie is ook aangepakt om het gebouw flink te verduurzamen, onder meer door vergroening van daken, de ecologische upgrade van de gevels en plaatsing van zonnepanelen, wat resulteerde in het certificat BREAAM Outstanding. Op de toegankelijke daken zijn paviljoens gecreëerd die gebruikt kunnen worden voor evenementen en zullen zorgen voor interactie tussen alle gebruikers van het complex.
Een belangrijke toevoeging aan het park is de imposante landscraper die 'het Venster' is gedoopt en op de rand van de kavel staat, pal naast de A10. Uit de strakke zuidgevel van het 34.000 m2 tellend kantoorgebouw is een rechthoekig venster gesneden dat vanuit de snelweg een doorkijk biedt op het originele Tripolis-complex, iets wat de zichtbaarheid van dit erfgoed ten goede komt. De noordelijke gevel reageert juist op Tripolis door de vorm ervan tot in detail na te bootsen. Door deze ingreep ontstaat er een golvende 'binnenzijde' en een geluidsluwe tussenruimte, waarbij bruggen oud- en nieuwbouw verbinden.
'Erfgoed slopen is altijd de makkelike optie, zeker als dat zich bevindt in een zakendistrict dat wordt gedomineerd door hoogbouw, zegt Winy Maas, medeoprichter van MVRDV. 'Tripolis Park is een manier om erfgoed te beschermen en er tegelijk een kantoor van te maken dat voldoet aan wat mensen tegenwoordig van een kantoor verwachten. De combinatie met een nieuwe verdichting is een voortzetting van de ontwikkeling van de Amsterdam Zuidas. Dat is toevoegen van een nieuwe laag, en juist geen kopie van Aldo's werk. Hiermee vieren we het "in between", wat, zoals Aldo me ooit uitlegde toen ik nog student was, een van de belangrijke bronnen van schoonheid is in de architectuur.'
Tripolis Park zorgt ervoor dat het monument van Van Eyck opnieuw aansluiting vindt bij de huidige kantorenmarkt. Onder andere Uber en het advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek huren kantoorruimtes in het complex. De komende jaren zal verder worden gewerkt aan Gebouw 100 en de verdere opening van Tripolis Park dat via wandel- en fietspaden goed bereikbaar wordt vanuit de andere delen van de Zuidas en het nabijgelegen metrostation.
| Oplevering | 2023 |
| Opdrachtgever | Flow Development |
| Constructeur | Van Rossum Raadgevende Ingenieurs |
| Adviseur installaties | Arcadis |
| Bouwkunding aannemer | G&S Bouw |
| Fotograaf | Ossip van Duivenbode |